Standardy ochrony małoletnich

§ 1. Definicje

• Pracodawca – właściciel lub inna osoba zarządzająca Ośrodkiem Szkolenia Kierowców, bądź odpowiadająca za organizację pracy w imieniu właściciela, która jest przełożonym pracowników w Ośrodku Szkolenia Kierowców, w którym małoletni podejmują naukę w celu uzyskania prawa jazdy.
• Pracownik – każda osoba zatrudniona u pracodawcy lub u podmiotu współpracującego z pracodawcą na podstawie stosunku pracy albo umowy cywilnoprawnej, a także osoba, która wykonuje na rzecz pracodawcy jakąkolwiek działalność (np. pełnoletni współpracownik, stażysta, praktykant, czy wolontariusz).
• Praca – każda czynność podejmowana w Ośrodku Szkolenia Kierowców na podstawie stosunku pracy albo umowy cywilnoprawnej (odpłatnej albo nieodpłatnej), a także w ramach współpracy, stażu, praktyki, wolontariatu, czy pomocy.
• Małoletni – każda osoba, która nie ukończyła osiemnastu lat i zamierza podjąć lub podjęła naukę w Ośrodku Szkolenia Kierowców w celu uzyskania prawa jazdy.
• Opiekun prawny/opiekunowie prawni – przedstawiciel ustawowy małoletniego (rodzic, rodzic zastępczy, opiekun, opiekun tymczasowy).
• Zgoda opiekuna – w przypadku zwykłych, bieżących spraw życia małoletniego oraz zgoda obojga rodziców w istotnych sprawach małoletniego. Należy odpowiednio stosować w stosunku do zgody rodzica zastępczego, opiekuna lub opiekuna tymczasowego.
• Członek rodziny – osoba spokrewniona albo niespokrewniona, pozostająca z małoletnim w faktycznym związku oraz wspólnie zamieszkującą i gospodarującą.
• Instruktor nauki jazdy – pracodawca lub pracownik, posiadający odpowiednie kwalifikacje zawodowe i prowadzi teoretyczną lub praktyczną część kursu nauki jazdy.
• Krzywdzenie małoletniego – każde zachowanie w stosunku do małoletniego, stanowiące czyn zabroniony, a także zaniedbanie, działanie lub zaniechanie oraz ich rezultat, które skutkują lub mogą skutkować naruszeniem praw, dóbr osobistych swobody lub zakłóceniem rozwoju małoletniego.
• Przemoc domowa – jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie, wykorzystujące przewagę fizyczną, psychiczną lub ekonomiczną, naruszające prawa lub dobra osobiste osoby doznającej przemocy domowej, w szczególności:
  • narażające tę osobę na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia lub mienia,
  • naruszające jej godność, nietykalność cielesną lub wolność, w tym seksualną,
  • powodujące szkody na jej zdrowiu fizycznym lub psychicznym, wywołujące u tej osoby cierpienie lub krzywdę,
  • ograniczające lub pozbawiające tę osobę dostępu do środków finansowych lub możliwości podjęcia pracy lub uzyskania samodzielności finansowej,
  • istotnie naruszające prywatność tej osoby lub wzbudzające u niej poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia, w tym podejmowane za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
• Osoba odpowiedzialna za stosowanie standardów ochrony małoletnich – pracodawca lub wskazany przez niego pracownik, który sprawuje nadzór nad prawidłowym stosowaniem w Ośrodku Szkolenia Kierowców standardów ochrony małoletnich oraz ich aktualizacją, bądź wyznaczony jego zastępca.
• Osoba odpowiedzialna za przyjmowanie zgłoszeń – pracodawca lub wskazany przez niego pracownik, który jest odpowiedzialny za przyjmowanie i nadanie prawidłowego biegu oraz rozpatrzenie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu, bądź wyznaczony jego zastępca.
• Osoba odpowiedzialna za prowadzenie interwencji – pracodawca lub wskazany przez niego pracownik, który jest odpowiedzialny za prowadzenie interwencji w Ośrodku Szkolenia Kierowców przed właściwymi organami lub instytucjami, bądź wyznaczony jego zastępca.
• Osoba odpowiedzialna za udzielanie wsparcia małoletniemu – pracodawca lub wskazany przez niego pracownik, który jest odpowiedzialny za opracowanie oraz nadzór nad realizacją planu wsparcia małoletniego po ustaleniu zdarzenia/zdarzeń krzywdzenia małoletniego, bądź wyznaczony jego zastępca.
• Rejestr interwencji – prowadzony w formie papierowej lub elektronicznej rejestr zgłoszonych lub ujawnionych zdarzeń krzywdzenia małoletniego, zawierający:
  • osobę zgłaszającą,
  • wskazane w zgłoszeniu zdarzenie/zdarzenia krzywdzenia małoletniego,
  • osobę/osoby podejrzewane o krzywdzenie,
  • działania podjęte w ramach interwencji,
  • datę podjętych działań,
  • dokumentację wytworzoną w czasie interwencji.
• Dane osobowe małoletniego – każda informacja oraz ich zbiór umożliwiający identyfikację małoletniego.

§ 2. Formy krzywdzenia małoletniego

Krzywdzenie małoletniego może przybrać formę:

• przemocy fizycznej – jednorazowe bądź powtarzające się działanie lub zaniechanie, skutkiem którego jest krzywda fizyczna (uszkodzenie ciała) lub zagrożenie krzywdą fizyczną;
• przemocy psychicznej – powtarzająca się interakcja między małoletnim a osobą za niego odpowiedzialną lub której ufa, skutkująca negatywnymi odczuciami nie fizycznymi (np. zastraszanie, manipulacja, lekceważenie, poniżanie, wywoływanie poczucia winy, odrzucanie);
• przemocy seksualnej – zaspokajanie potrzeb seksualnych poprzez zaangażowanie małoletniego zarówno przez osobę dorosłą albo innego małoletniego. Może nastąpić poprzez kontakt fizyczny, bądź gdy do takiego kontaktu nie dochodzi (np. rozmowy o podtekście seksualnym, ekshibicjonizm, zachęcanie do zapoznawania się z pornografią);
• zaniedbywania – jednorazowe bądź powtarzające się niezaspokajanie psychicznych lub fizycznych potrzeb małoletniego przez osobę zobowiązaną do wychowania oraz opieki nad małoletnim;
• przemocy rówieśniczej – doświadczanie przez małoletniego różnych form nękania (fizycznej, werbalnej, psychicznej, seksualnej, materialnej, za pośrednictwem Internetu) ze strony rówieśników.

§ 3. Wymogi przed zatrudnieniem

Przed nawiązaniem z pracownikiem stosunku pracy lub przed dopuszczeniem go do innej działalności w Ośrodku Szkolenia Kierowców pracodawca ma obowiązek:

• uzyskania informacji, czy dana osoba nie jest zamieszczona w Rejestrze z dostępem ograniczonym lub w Rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze;
• uzyskania od pracownika zaświadczenia o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego.

Pracownik posiadający obywatelstwo innego państwa niż Rzeczpospolita Polska przedkłada ponadto informację z rejestru karnego państwa obywatelstwa uzyskiwaną do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi.

Oświadczenia składane są pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.

§ 4. Obowiązki pracownika

Pracownik ma obowiązek:

• zapoznania się i stosowania Standardów ochrony małoletnich;
• działania w najlepszym interesie i dla dobra małoletniego;
• traktowania małoletniego z szacunkiem, z uwzględnieniem jego prywatności, potrzeb i godności.

Pracownik nie może:

• krzywdzić małoletniego;
• stosować wobec małoletniego przemocy w jakiejkolwiek formie;
• nawiązać z małoletnim jakiejkolwiek relacji intymnej lub seksualnej;
• utrwalać wizerunku małoletniego dla potrzeb prywatnych;
• przyjmować od małoletniego świadczeń materialnych lub finansowych dla zaspokojenia prywatnych potrzeb lub interesów.

§ 5. Komunikacja i działania z małoletnimi

Pracownik ma obowiązek:

• wykazywać w stosunku do małoletniego szacunek i cierpliwość;
• traktować małoletnich równo niezależnie od ich płci, orientacji seksualnej, narodowości, pochodzenia, religii czy światopoglądu.

Pracownik nie może:

• obrażać, zawstydzać, lekceważyć i upokarzać małoletniego;
• ujawniać osobom nieuprawnionym wrażliwych informacji dotyczących małoletniego;
• zachowywać się wobec małoletniego niestosowanie, w tym używać słów i gestów powszechnie uznanych za wulgarne lub obelżywe;
• kierować do małoletniego wypowiedzi o podtekście seksualnym;
• proponować małoletniemu alkoholu, wyrobów tytoniowych oraz innych nielegalnych substancji oraz używać ich w czasie pracy w obecności małoletniego;
• utrwalać wizerunek małoletniego dla potrzeb prywatnych;
• przyjmować pieniędzy lub prezentów od małoletniego oraz jego opiekunów prawnych;
• zapraszać małoletniego do miejsca swojego zamieszkania lub na spotkania niezwiązane z realizacją obowiązków pracowniczych;
• przyjmować zaproszeń małoletniego do miejsca jego zamieszkania lub na spotkania niezwiązane z realizacją obowiązków pracowniczych.

Pracownik może pozostawać z małoletnim sam na sam wyłącznie w uzasadnionych sytuacjach (np. w czasie zajęć praktycznych, gdy nie ma organizacyjnych możliwości przeprowadzenia zajęć w grupie obejmującej co najmniej dwie osoby małoletnie). W takim przypadku pracownik ma obowiązek poinformować o tym pracodawcę.

Kontakt pracownika z małoletnim (w tym przez telefon czy Internet) powinien co do zasady odbywać się wyłącznie w czasie pracy i być związany z wykonywaniem obowiązków pracowniczych. Komunikacja z małoletnimi przez kanały internetowe może odbywać się wyłącznie jawnie i jeżeli w grupie odbiorców uczestniczy co najmniej jeszcze jedna osoba dorosła.

§ 6. Kontakt fizyczny z małoletnimi

Pracownik nie może:

• dotykać małoletniego w sposób nieprzyzwoity lub niestosowny lub który może zostać za taki uznany (np. łaskotanie);
• stosować w stosunku do małoletniego przemocy fizycznej (np. szturchać, popychać, bić) lub brać udział w udawanych walkach bądź brutalnych zabawach fizycznych.

Pracownik ma obowiązek zachowania szczególnej ostrożności wobec osób małoletnich, które doświadczyły krzywdzenia w jakiejkolwiek formie. Kontakt fizyczny z małoletnim może odbywać się jedynie w uzasadnionych okolicznościach (np. konieczności udzielenia pomocy) i wyłącznie za jego zgodą.