Od 3 września 2026 r. każdy, kto po raz pierwszy zdobywa prawo jazdy kat. B, wchodzi w okres próbny: 2 lata (albo 3 lata przy prawie jazdy uzyskanym przed 18. rokiem życia), zasada 0,0 i dodatkowe konsekwencje po przekroczeniu 12 punktów karnych.
Od 3 września 2026 r. każdy, kto po raz pierwszy zdobywa prawo jazdy kategorii B, wchodzi w okres próbny. Dla osoby pełnoletniej trwa on 2 lata. Jeśli prawo jazdy uzyskałeś przed 18. urodzinami, okres próbny trwa 3 lata, ale nie dłużej niż do ukończenia 20 lat.
Najważniejsza zmiana to zasada 0,0: w okresie próbnym nie wolno prowadzić po żadnej ilości alkoholu ani po środkach działających podobnie do alkoholu. Dochodzą do tego dodatkowe konsekwencje po przekroczeniu 12 punktów karnych oraz możliwość przedłużenia okresu próbnego. Poniżej wyjaśniamy to po kolei.
Czym jest okres próbny dla kierowcy?
Okres próbny to czas tuż po zdobyciu prawa jazdy, w którym początkujący kierowca podlega dodatkowym, ostrzejszym zasadom niż doświadczeni kierowcy. Przepisy wychodzą z prostego założenia: pierwsze miesiące i lata za kierownicą to moment, w którym brakuje rutyny, a błędy zdarzają się najczęściej.
Okres próbny obejmuje osobę, która po raz pierwszy uzyskała prawo jazdy kategorii B. Nowe zasady obowiązują od 3 września 2026 r.
Liczy się od chwili uzyskania uprawnień. Jeśli masz tymczasowe elektroniczne prawo jazdy, okres próbny zaczyna się od pozytywnego wyniku egzaminu państwowego, a nie od dnia, w którym odbierzesz dokument.
Ile trwa okres próbny?
| Kto? | Okres próbny |
|---|---|
| Osoba, która ukończyła 18 lat i po raz pierwszy uzyskała kat. B | 2 lata |
| Osoba, która uzyskała kat. B przed 18. rokiem życia | 3 lata, maksymalnie do ukończenia 20 lat |
Weźmy przykład. Jeśli prawo jazdy zdobędziesz tuż po 17. urodzinach, trzy lata minęłyby po 20. urodzinach. Ponieważ okres próbny nie może trwać dłużej niż do ukończenia 20 lat, skończy się właśnie wtedy.
0,0 promila – najważniejsza zasada dla początkującego kierowcy
W okresie próbnym obowiązuje całkowity zakaz prowadzenia pojazdu po alkoholu oraz po środkach działających podobnie do alkoholu. Potocznie mówi się o „0,0 promila”. Przepisy opisują to dokładniej: 0,0 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu i 0,0 ng/ml środka działającego podobnie do alkoholu.
Zasada dotyczy okresu próbnego, czyli 2 lub 3 lat od uzyskania prawa jazdy, i obejmuje każdy pojazd, który wolno prowadzić na kat. B.
W praktyce najprościej ustalić sobie jedną regułę: jeśli prowadzisz, nie pijesz. Jeśli pijesz, ktoś inny prowadzi albo wracasz taksówką.
Co się dzieje po przekroczeniu 12 punktów karnych?
Kierowca w okresie próbnym, który przekroczy 12 punktów karnych, musi ukończyć praktyczne szkolenie w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym. To obowiązek szkoleniowy, a nie odebranie prawa jazdy.
- Szkolenie prowadzi ośrodek doskonalenia techniki jazdy.
- Zasadniczo trzeba je ukończyć przed upływem 12 miesięcy od dnia popełnienia naruszenia, które spowodowało przekroczenie 12 punktów. Jeśli prawomocne rozstrzygnięcie zapadnie po upływie 9 miesięcy od naruszenia, termin wynosi 3 miesiące od uprawomocnienia się rozstrzygnięcia.
- To nie jest kolejny kurs prawa jazdy i nie odbywa się w zwykłym OSK.
Przekroczenie 12 punktów nie oznacza więc automatycznej utraty uprawnień.
Czy okres próbny może zostać przedłużony?
Tak, ale tylko w określonych sytuacjach. Okres próbny może zostać przedłużony o kolejne 2 lata, jeśli w jego trakcie popełnisz dwa wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, które zostały potwierdzone prawomocnymi rozstrzygnięciami.
- Chodzi o konkretne wykroczenia. Przepisy nie liczą każdego mandatu, tylko wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji wskazane w ustawie.
- Musi być prawomocne rozstrzygnięcie. Chodzi o mandat przyjęty albo orzeczenie, od którego nie ma już odwołania.
- Przedłużenie to 2 lata.
Nie da się więc uprościć tego do zdania „dwa mandaty = dwa lata dłużej”. Jeśli masz wątpliwości, czy dane wykroczenie się liczy, sprawdź aktualne brzmienie przepisów.
Co zmienia się dla 17-latków?
Prawo jazdy kat. B można uzyskać od 17. roku życia na zasadach określonych w przepisach (więcej: prawo jazdy od 17 lat). Warto rozdzielić trzy odrębne zasady:
- Okres próbny – 3 lata, maksymalnie do 20. urodzin.
- Pierwsze 6 miesięcy jazdy z opiekunem – od uzyskania prawa jazdy, jednak nie dłużej niż do ukończenia 18 lat.
- Szkolenie po 12 punktach – osobny obowiązek opisany wyżej.
Kto może być opiekunem?
- ukończył 25 lat,
- ma prawo jazdy kat. B od co najmniej 5 lat,
- siedzi na przednim fotelu pasażera,
- jest trzeźwy i nie jest pod wpływem środków działających podobnie do alkoholu,
- w ostatnich 5 latach nie miał zakazu prowadzenia pojazdów.
Inne ograniczenia do 18. urodzin
- nie wolno wykonywać transportu drogowego rzeczy ani zarobkowego przewozu osób taksówką lub w ramach przewozu okazjonalnego.
Co nowy kierowca powinien zapamiętać?
- Okres próbny dotyczy osoby, która po raz pierwszy uzyskała kat. B.
- Standardowo trwa 2 lata.
- Przy prawie jazdy zdobytym przed 18. rokiem życia trwa 3 lata, ale maksymalnie do 20. urodzin.
- Zaczyna się od uzyskania uprawnień, a przy tymczasowym elektronicznym prawie jazdy – od pozytywnego wyniku egzaminu.
- W okresie próbnym obowiązuje 0,0.
- Przekroczenie 12 punktów to obowiązek praktycznego szkolenia, a nie automatyczna utrata prawa jazdy.
- Dwa określone wykroczenia, potwierdzone prawomocnymi rozstrzygnięciami, mogą przedłużyć okres próbny o 2 lata.
- 17-latkowie mają dodatkowe ograniczenia, w tym pierwsze 6 miesięcy z opiekunem.
- Zdanie egzaminu to początek samodzielnej jazdy, a nie koniec nauki.
Czy szkoła jazdy może pomóc przygotować się do samodzielnej jazdy?
Egzamin sprawdza, czy potrafisz jeździć zgodnie z przepisami. Nie sprawdza, jak poradzisz sobie sam w deszczu, po zmroku albo na obwodnicy w godzinach szczytu. A to właśnie z takimi sytuacjami początkujący kierowcy mierzą się w pierwszych miesiącach.
W OSK Elfik w Rzeszowie prowadzimy jazdy doszkalające, na których możesz przećwiczyć to, czego zwykle nie da się nauczyć w trakcie kursu na egzamin:
- jazdę w trudnych warunkach – deszcz, mgła, śliska nawierzchnia,
- parkowanie w ciasnych miejscach, w tym prostopadłe i równoległe,
- jazdę po drogach szybkiego ruchu i włączanie się do ruchu,
- przewidywanie zachowania innych kierowców,
- hamowanie awaryjne,
- jazdę nocą,
- przygotowanie do pierwszych samodzielnych tras, np. do pracy, na uczelnię czy do rodziny.
Dobre nawyki wyniesione z jazd doszkalających pomagają też unikać sytuacji, w których łatwo o punkty karne, a w okresie próbnym każdy punkt ma większe znaczenie.
Najczęstsze pytania o okres próbny
Od kiedy obowiązuje okres próbny dla kierowców?
Od 3 września 2026 r.
Ile trwa okres próbny?
2 lata dla osoby, która ukończyła 18 lat. 3 lata, maksymalnie do ukończenia 20. roku życia, dla osoby, która uzyskała kat. B przed 18. rokiem życia.
Kogo obejmuje okres próbny?
Osobę, która po raz pierwszy uzyskała prawo jazdy kategorii B.
Czy każdy nowy kierowca ma 2 lata okresu próbnego?
Nie. Osoby, które uzyskały kat. B przed 18. rokiem życia, mają 3 lata, ale nie dłużej niż do ukończenia 20 lat.
Czy 17-latek może zrobić prawo jazdy kategorii B?
Tak, prawo jazdy kat. B można uzyskać od 17. roku życia na zasadach określonych w przepisach. Do 18. urodzin obowiązują dodatkowe ograniczenia.
Czy w okresie próbnym obowiązuje 0,0 promila?
Tak. W okresie próbnym obowiązuje całkowity zakaz prowadzenia po alkoholu i środkach działających podobnie do alkoholu (0,0 mg/l w wydychanym powietrzu i 0,0 ng/ml środka działającego podobnie do alkoholu).
Co się stanie po przekroczeniu 12 punktów karnych?
Kierowca w okresie próbnym musi ukończyć praktyczne szkolenie w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym, prowadzone przez ośrodek doskonalenia techniki jazdy. Nie oznacza to automatycznej utraty prawa jazdy.
Czy okres próbny może zostać przedłużony?
Tak, o 2 lata, jeśli w okresie próbnym kierowca popełni dwa określone wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, potwierdzone prawomocnymi rozstrzygnięciami. Nie każdy mandat się liczy.
Czy okres próbny zaczyna się od odebrania prawa jazdy?
Zaczyna się od uzyskania uprawnień. W przypadku tymczasowego elektronicznego prawa jazdy – od pozytywnego wyniku egzaminu państwowego.
Czy nowe przepisy dotyczą osób, które miały już wcześniej prawo jazdy?
Okres próbny dotyczy osoby, która po raz pierwszy uzyskała kat. B, więc kierowcy z wcześniej zdobytymi uprawnieniami nie zaczynają nowego okresu próbnego.
Czy 17-latek może jeździć sam?
Nie od razu. Przez pierwsze 6 miesięcy od uzyskania prawa jazdy, nie dłużej niż do ukończenia 18 lat, musi prowadzić w obecności doświadczonego kierowcy spełniającego wymagania ustawy.
Kto może być opiekunem 17-letniego kierowcy?
Osoba, która ma ukończone 25 lat, kat. B od co najmniej 5 lat, siedzi na przednim fotelu pasażera, jest trzeźwa i nie jest pod wpływem środków działających podobnie do alkoholu oraz w ostatnich 5 latach nie miała zakazu prowadzenia pojazdów.
Czy młody kierowca może pracować jako kierowca przed ukończeniem 18 lat?
Do ukończenia 18 lat nie może wykonywać transportu drogowego rzeczy ani zarobkowego przewozu osób taksówką lub w ramach przewozu okazjonalnego.
Czy nowe przepisy oznaczają dodatkowy egzamin po zakończeniu okresu próbnego?
Nie. Sam upływ okresu próbnego nie oznacza obowiązku ponownego zdawania egzaminu.
Podstawa prawna i aktualizacja
Treść przygotowano na podstawie obowiązujących przepisów prawa oraz oficjalnych komunikatów administracji publicznej, w szczególności ustawy z dnia 17 października 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, oficjalnych informacji Policji oraz Ministerstwa Infrastruktury / Ministerstwa Sprawiedliwości.
Przepisy mogą ulegać zmianom. Przed podjęciem decyzji dotyczącej uprawnień kierowcy warto sprawdzić aktualne brzmienie przepisów. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.